Sykepenger w Norwegii w 2026 roku – zwolnienie lekarskie, pobyt w Polsce i kontrola NAV

Kto może otrzymać sykepenger?

Pracownik powinien być niezdolny do wykonywania pracy z powodu własnej choroby albo urazu. Co do zasady musi również bezpośrednio przed powstaniem niezdolności pracować przez przynajmniej 4 tygodnie.

Aby otrzymywać sykepenger z NAV, roczny dochód ustalony na podstawie przeciętnego dochodu z ostatnich 3 miesięcy musi wynosić co najmniej połowę G. W 2026 roku jest to 68 274,50 NOK.

Dla pracownika sykepenger zastępują co do zasady 100% dochodu uwzględnianego w podstawie świadczenia, ale tylko do limitu 6G, czyli 819 294 NOK rocznie. Umowa o pracę albo układ zbiorowy może przewidywać korzystniejsze rozliczenie wynagrodzenia przekraczającego limit NAV.

Pracodawca czy NAV?

Kiedy można zgłosić chorobę bez wizyty u lekarza?

Egenmelding pozwala pracownikowi zgłosić chorobę bez przedstawiania sykmelding. Można z niego korzystać wyłącznie w okresie pracodawcy i po przepracowaniu u danego pracodawcy co najmniej 2 miesięcy.

Ustawowe minimum obejmuje co do zasady nieobecność do 3 dni kalendarzowych jednorazowo. Pracodawcy mogą wprowadzać korzystniejsze zasady, dlatego trzeba sprawdzić regulacje obowiązujące w konkretnym zakładzie pracy.

Jeżeli nieobecność trwa dłużej, pracodawca może wymagać zwolnienia lekarskiego. Egenmelding nie można łączyć z częściowym zwolnieniem lekarskim.

Czy w Norwegii można być „chorym na procent”?

Tak. Jeżeli pracownik może wykonywać część pracy, powinno zostać rozważone gradert sykmelding, czyli częściowe zwolnienie. Stopień niezdolności może wynosić przykładowo 20%, 40%, 50%, 60% albo 80%.

Zwolnienie częściowe może polegać na:

• pracy przez mniejszą liczbę godzin;
• pracy tylko w niektóre dni tygodnia;
• wykonywaniu mniejszej liczby obowiązków;
• przejściu do lżejszych lub dostosowanych zadań;
• wykonywaniu zadań w wolniejszym tempie.

Jeżeli pracownik przepracuje więcej godzin, niż początkowo zakładano, powinien podać rzeczywistą liczbę godzin we wniosku o sykepenger. NAV odpowiednio przeliczy wypłatę.

Czy można być na zwolnieniu u jednego pracodawcy, a pracować u drugiego?

Tak, może to być zgodne z przepisami. Niezdolność do pracy odnosi się do konkretnej pracy i wynikających z niej obciążeń. Stan zdrowia może uniemożliwiać ciężką pracę fizyczną, ale nadal pozwalać na wykonywanie lżejszych czynności biurowych.

Jeżeli pracownik jest niezdolny do pracy w kilku stosunkach zatrudnienia, zasadniczo potrzebuje osobnego sykmelding dla każdego z nich. Dla każdego zatrudnienia powstaje również osobny wniosek i inntektsmelding.

Przy kilku pracach trzeba pamiętać, że:

• lekarz powinien znać wszystkie wykonywane prace;
• ocena niezdolności może być inna dla każdego zatrudnienia;
• we wniosku należy podać wszystkie rzeczywiście przepracowane godziny;
• dochody z kilku prac są uwzględniane przy obliczeniu świadczenia;
• łączna podstawa świadczenia nie może przekroczyć 6G;
• stopień niezdolności musi zasadniczo wynosić przynajmniej 20% całkowitego czasu pracy ze wszystkich zatrudnień.

Czy podczas zwolnienia można przebywać w Polsce?

Tak. Sam pobyt w Polsce nie powoduje automatycznej utraty prawa do sykepenger. Polska jest państwem EOG, a norweskie świadczenie pieniężne z tytułu choroby może być wypłacane podczas pobytu w innym państwie EOG.

Pobyt w Polsce nie zwalnia jednak z pozostałych obowiązków. Pracownik nadal musi:

• być rzeczywiście niezdolny do pracy z powodu choroby albo urazu;
• nie utrudniać leczenia i powrotu do zdrowia;
• realizować uzgodnione działania związane z powrotem do pracy;
• pozostawać w kontakcie z pracodawcą i NAV;
• uczestniczyć w wymaganych spotkaniach, jeżeli nie zostanie uzgodniona inna forma;
• prawidłowo podać pobyt za granicą i urlop we wniosku o sykepenger;
• nie wykonywać pracy, której nie zgłoszono NAV.

Specjalny wniosek o zachowanie sykepenger podczas wyjazdu NAV przewiduje dla pobytów poza UE i EOG. Nie oznacza to jednak, że podczas pobytu w Polsce można ignorować pytania zawarte we wniosku o świadczenie lub obowiązki związane z leczeniem i aktywnością.

Czy polskie zwolnienie lekarskie może być uznane w Norwegii?

Zwolnienie wystawione przez lekarza w innym państwie EOG może stanowić podstawę dokumentowania niezdolności do pracy w Norwegii. Polskiego zwolnienia nie należy jednak traktować tak, jakby automatycznie pojawiło się w norweskim systemie cyfrowym.

Pracownik powinien możliwie szybko:

• poinformować pracodawcę o niezdolności do pracy;
• uzyskać dokument wskazujący okres i stopień niezdolności;
• przekazać dokument zgodnie z procedurą NAV;
• zachować dokumentację medyczną i potwierdzenie kontaktu z lekarzem;
• odpowiedzieć na ewentualne pytania dotyczące okresu choroby.

Czy osoba na zwolnieniu musi siedzieć w domu?

Nie. Zwolnienie oznacza niezdolność do wykonywania określonej pracy, a nie bezwzględny zakaz wychodzenia z domu.

Spacer, zakupy, spotkanie z rodziną, ćwiczenia, podróż albo inna zwykła aktywność nie stanowią automatycznie dowodu nadużycia. Aktywność może być nawet elementem leczenia i powrotu do sprawności.

Znaczenie ma jednak jej zgodność z:

• rodzajem choroby albo urazu;
• zaleceniami medycznymi;
• ograniczeniami wskazanymi lekarzowi;
• obowiązkami wynikającymi ze zwolnienia;
• informacjami przekazanymi pracodawcy i NAV.

Krótki spacer osoby z problemami psychicznymi albo bólem kręgosłupa nie dowodzi zdolności do pełnej pracy. Inaczej może być oceniana niezgłoszona ciężka praca, remont, zarobkowa działalność albo intensywność aktywności wyraźnie sprzeczna z deklarowanymi ograniczeniami.

Jak NAV i pracodawca sprawdzają chorobowe?

Kontrola nie musi oznaczać wizyty urzędnika w domu. Norweski system opiera się przede wszystkim na badaniu dokumentów, danych o zatrudnieniu i rzeczywistej realizacji obowiązków związanych z powrotem do pracy.

W praktyce weryfikacja może obejmować:

• ocenę sykmelding i wniosku o sykepenger;
• porównanie zgłoszonych godzin z danymi o zatrudnieniu i dochodzie;
• informacje przekazane przez pracodawcę;
• wezwanie do przedstawienia dokumentów lub wyjaśnień;
• sprawdzenie pracy u innych pracodawców;
• ocenę pobytu i aktywności za granicą;
• plan powrotu do pracy – oppfølgingsplan;
• spotkania dialogowe;
• ocenę spełnienia obowiązku aktywności po 8 tygodniach.

Czy pracodawca może zakwestionować zwolnienie?

Pracodawca może zakwestionować prawo do sykepenger w pierwszych 16 dniach, jeżeli ma uzasadnione podstawy, aby sądzić, że pracownik nie jest niezdolny do pracy albo bez uzasadnienia nie współpracuje przy działaniach związanych z powrotem.

Powinien jednak wskazać konkretne fakty, przeprowadzić rozmowę z pracownikiem i udokumentować swoje stanowisko. Samo niezadowolenie z nieobecności albo przekonanie, że pracownik „nie wygląda na chorego”, nie powinny wystarczać.

Jeżeli pracodawca odmawia wypłaty za okres pracodawcy, pracownik może złożyć do NAV wniosek o wypłatę świadczenia za ten okres. NAV rozpatrzy spór i wyda decyzję.

Dlaczego sykepenger nie wpłynęły?

Najczęstsze przyczyny to:

• brak wniosku o sykepenger po zakończeniu okresu zwolnienia;
• brak inntektsmelding od pracodawcy;
• niepełne albo sprzeczne informacje o przepracowanych godzinach;
• brak osobnego zwolnienia dla jednego z miejsc pracy;
• niespełnienie wymaganego okresu zatrudnienia lub progu dochodowego;
• zakwestionowanie okresu pracodawcy;
• brak dokumentów dotyczących zwolnienia wystawionego za granicą;
• ocena, że warunek niezdolności do pracy albo aktywności nie został spełniony;
• zakończenie umowy o pracę bez poinformowania NAV.

Sykepenger dla osoby samozatrudnionej

Osoba prowadząca działalność na własny rachunek jest objęta mniej korzystnymi zasadami niż pracownik. Bez dodatkowego ubezpieczenia sykepenger przysługują zasadniczo od 17. dnia choroby i wynoszą 80% podstawy.

Podstawa jest zwykle ustalana na podstawie przeciętnego dochodu z działalności z ostatnich 3 lat podatkowych. Jeżeli działalność jest nowa albo jej sytuacja trwale się zmieniła, NAV może zażądać dokumentów potwierdzających aktualny przewidywany dochód.

Przedsiębiorca może wykupić dodatkowe ubezpieczenie NAV zapewniające ochronę od wcześniejszego dnia albo w wyższym procencie.

Co zrobić po otrzymaniu negatywnej decyzji?

Najpierw trzeba ustalić rzeczywistą przyczynę odmowy. Innej odpowiedzi wymaga brak inntektsmelding, innej zakwestionowanie niezdolności do pracy, a jeszcze innej problem z pobytem za granicą albo pracą u drugiego pracodawcy.

Od decyzji NAV można się odwołać. Termin i sposób złożenia odwołania powinny znajdować się w pouczeniu dołączonym do decyzji. Nie warto ograniczać się do stwierdzenia, że decyzja jest niesprawiedliwa.

Dobre odwołanie powinno:

• odnosić się do konkretnej przyczyny odmowy;
• wyjaśniać sytuację zawodową i medyczną w niezbędnym zakresie;
• wskazywać wszystkie miejsca zatrudnienia i rzeczywistą aktywność;
• zawierać brakujące dokumenty;
• wyjaśniać pobyt w Polsce, jeżeli miał znaczenie dla decyzji;
• kwestionować błędne ustalenia NAV, a nie tylko końcowy rezultat.

Jak możemy pomóc?

Możemy pomóc między innymi w:

• ustaleniu, dlaczego wypłata została zatrzymana;
• sprawdzeniu statusu inntektsmelding;
• przygotowaniu odpowiedzi na pytania NAV;
• wyjaśnieniu pracy u kilku pracodawców;
• analizie pobytu w Polsce podczas zwolnienia;
• sporze dotyczącym okresu pracodawcy;
• analizie decyzji odmawiającej sykepenger;
• przygotowaniu odwołania i uporządkowaniu dokumentów.

Gdzie sprawdzić aktualne zasady?

Stan informacji: 11 sierpnia 2026 roku.